Abstract
The article reconstructs the craft of the philosopher as a constitutive tension between symbolic institution and the opening of sense. It begins with Plato, where philosophy appears as a purifying ascent toward the intelligible and as meletē thanatou, a training for death, but it exposes the contradiction between this cathartic ideal and the actual Academy as a political and pedagogical institution. Against this model, two alternatives are examined: Gustavo Bueno, for whom philosophy depends on habits, material transmission and institutional support, and Merleau-Ponty, who understands philosophy as free inquiry, oscillation and unrest. Drawing on Richir and material phenomenology, the article proposes an inversion: not the purification of the soul nor the possession of closed knowledge, but the suspension of symbolic institution through epokhê, its de-automatization, and the reopening of phantasia, resonance and the intentional field. Kafka’s Rotpeter and K. reveal two dangers: total integration without freedom and openness without recognition. The philosophical craft does not solve these tensions; it inhabits them. To philosophize is to guard the place where sense is still coming into being.
References
Aristóteles (2008), Acerca del alma, Madrid, Gredos.
Aristóteles (1998), Metafísica, Madrid, Gredos. Edición trilingüe.
Abelardo, Pedro (1988), Diálogo entre un filósofo, un judío y un cristiano. Zaragoza, Yalde.
Ateneo de Náucratis (2014), El banquete de los eruditos, libros XI-XIII. Madrid, Gredos.
Brading, Katherine (2002), «¿Which Symmetry? Noether, Weyl, and Conservation of Electric Charge», en Studies in History and Philosophy of Modern Physics, vol. 33, is. 3, pp. 3-22.
Brading, Katherine y Brown, Harvey (2000), «Noether's Theorems and Gauge Symmetries», en Arvix, <https://arxiv.org/abs/hep-th/0009058>, [30/11/2025].
Bueno, Gustavo (2022), Escritos de juventud: Obras completas de Gustavo Bueno, 6. Oviedo, Pentalfa.
Bueno, Gustavo (2010), El porvenir de la filosofía en las sociedades democráticas (1), en El catoblepas, n.º 100, p. 2, <https://nodulo.org/ec/2010/n100p02.htm>, [20/12/2025].
Clemente de Alejandría (2003), Stromata IV-V. Martirio cristiano e investigación sobre Dios (Marcelo Merino Rodríguez, ed.). Madrid, Ciudad Nueva. Edición bilingüe.
Epicuro (2015) Obras completas (Epístola a Heródoto, Epístola a Meneceo, Epístola a Pítocles, Máximas Capitales, Sentencias Vaticanas y fragmentos). ePub r1.1 Titivillus 7.5.15, edición digital.
Diógenes Laercio (2007) Vidas y opiniones de los filósofos ilustres. Madrid, Alianza.
Kafka, Franz (2024), Relatos y aforismos, 1, 4.ª ed. Madrid, Alianza.
Kafka, Franz (2025), El castillo. Madrid, Akal.
Kant, Immanuel (20.09.17) Crítica del juicio, Lectulandia.com, ePub r1.0 Titivillus.
Lucrecio (1976), De rerum natura. Barcelona, Bosch.
Merleau-Ponty, Maurice (2006), Elogio de la filosofía (Amalia Letellier, trad.). Buenos Aires, Nueva Visión [1953].
Nisa, Gregorio de, (2017), Diálogo sobre el alma y la resurrección, [s. l.]: Ivory Falls Books (trad. española sobre la versión inglesa de Ph. Schaff y H. Wace, Nicene and Post-Nicene Fathers, 2ª serie, vol. V, 1893; texto griego en PG 46, 11-160)
Ockham, Guillermo de (1980), Quodlibeta septem, Quodl. I, q. 1 (ed. Joseph C. Wey, Guillelmi de Ockham Opera Theologica, vol. IX), St. Bonaventure (NY): The Franciscan Institute, pp. 1-11: .
Ockham, Guillermo de (1967), Scriptum in librum primum Sententiarum. Ordinatio, Prologus, q. 1 (ed. Gedeon Gál y Stephen Brown, Guillelmi de Ockham Opera Theologica, vol. I), St. Bonaventure (NY): The Franciscan Institute, pp. 5-8: .
Ockham, Guillermo de (1974), Summa logicae, III-1, c. 1 (ed. Philotheus Boehner, Gedeon Gál y Stephen Brown, Guillelmi de Ockham Opera Philosophica, vol. I), St. Bonaventure (NY): The Franciscan Institute:
Oráculos caldeos (1991) Numenio de Apamea. Fragmentos y testimonios. Madrid, Gredos.
Orígenes (1991), Exhortación al martirio. Sobre la oración (trad. Teodoro H. Martín). Salamanca, Sígueme: Exh. mart. 3; 13; 47; 50.
Pedro Marinero, Juan Carlos de (2026), «Φρήν fenomenológico: resonancias», en Eikasía Revista de Filosofía, n.º 133, pp. 51-80, <https://doi.org/10.57027/eikasia.133.1264>. [04/01/2026].
Pigeaud, Jackie (2021) Melancholia. Rosario, Argentina, Otro cauce, <https://sl1nk.com/urjhuik>, [03/12/2025].
Platón (1983), Las Leyes (José Manuel Pabón y Manuel Fernández Galiano, eds.). Madrid, Centro de estudios constitucionales. Edición bilingüe.
Platón (1988), Diálogos III. Fedón, El Banquete, Fedro. Madrid, Gredos.
Platón (1985), Diálogos I. Protágoras. Madrid, Gredos.
Platón (1988), Diálogos V. Parménides, Teeteto, Sofista, Político. Madrid, Gredos.
Platón (1988), Diálogos IV. República. Madrid, Gredos.
Platón (1992), Diálogos VI. Filebo, Timeo, Critias. Madrid, Gredos.
Platón (1992), Diálogos VII. Dudosos. Apócrifos. Cartas. Madrid, Gredos.
Platón (2008), Fedón. Ciudad de Buenos Aires, EUDEBA.
Platón (2010), Fedro. Madrid, Akal. Edición bilingüe.
Platón (2010), Timeo (José María Zamora Calvo, ed.). Madrid, Abada. Edición bilingüe.
Plato [1903], Theaet. 152c, en Perseus, <https://l1nq.com/mwvqfr2>, [02/01/2026].
Plutarco (2004), Obras morales y de costumbres (Moralia). Contra los epicúreos. Madrid, Gredos.
Richir, Marc (2004), Phantasia, imagination, affectivité. Phénoménologie et anthropologie phénoménologique. Grenoble, Jérôme Millon.
Richir, Marc (1996), L’expérience du penser: phénoménologie, philosophie, mythologie. Grenoble, Jérôme Millon.
Richir, Marc (1988), Phénoménologie e institution simbolique (Phénomènes, temps et êtres). Grenoble, Jérôme Millon.
Sánchez Ortiz de Urbina, Ricardo (2024), Por amor al Arte: ensayo de una gnoseología fenomenológica. Oviedo, Eikasía.
Verneaux, R. (1982), Textos de los grandes filósofos. Edad antigua. Barcelona, Herder.
Wikipedia (2024), «Bombe», en Wikipedia, la enciclopedia libre. Fundación Wikimedia, <https://es.wikipedia.org/wiki/Bombe>, [20/01/2026].
Procedencia de las imágenes
José, Vicente y Carreio, José (2015), Street Art Lisbon, 2.ª ed. Lisboa, Zestbooks/Camara Municipal de Lisboa.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Copyright (c) 2026 Eikasía Revista de Filosofía
